|
|
Vehbi KOÇ |
|
1901 yılında Ankara'da doğdu. Ankara İdadisi'nde okudu.
1917 yılında iş hayatına atıldı. 1926 yılında babasının ticarethanesini devir
alarak "Koçzade Ahmet Vehbi" ismi ile Ankara Ticaret Odası'na kaydettirdi. Bir
yandan ticaret ile uğraşırken diğer yandan Ford ve Standart Oil gibi yabancı
şirketlerin Türkiye temsilciklerini alarak işlerini büyüttü. Daha sonra taahhüt
işlerine girdi. 1938 yılında müesseseleşme yolunda ilk adımı atıp İstanbul'da
Koç Ticaret A.Ş.'ni kurdu. 1948'de, General Electric'i Türkiye'de ampül
fabrikası kurmaya ikna ederek ortak yatırıma girdi, fabrika 1952'de üretime
başladı. Hayır işleri yapmayı da toplumsal bir görev kabul eden Koç
sosyal alandaki girişimlerini;
* Vehbi Koç Öğrenci Yurdu (1946)
* Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Vehbi Koç Göz Bankası
* (1963) İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi
* Kardiyoloji Enstitüsü (1964)
* Türk Eğitim Vakfı (1967) ODTÜ
* Vehbi Koç Öğrenci Yurdu (1968)
gibi kurumlarla başlattı. |
1950'li yıllarda Koç sanayide ciddi adımlar atarak ithal mallarını ikame edecek
yerli sanayi yatırımlara girdi. Otomotiv, beyaz eşya, radyatör, elektronik
cihazlar, mensucat, kibrit ve benzeri birçok malın yerli üretimini
gerçekleştirdi. Bugün ülkemizin en büyük özel sanayi şirketi olan Arçelik
1955'de, Türk Demir Döküm Fabrikası 1954'de kuruldu. 1959'da Türk otomotiv
sanayinin ilk kuruluşu olan Otosan üretime başladı, 1962'de Aygaz kuruldu.
Bunları daha bir çok sanayi kuruluşu takip etti.
Sanayi Şirketlerinin sayısı giderek artınca; özel kuruluşların ancak
kurumsallaşma ile yaşayabileceğine inanan Vehbi Koç bunları bir merkezden
yönlendirmek ve en iyi kaynak tahsisi yapmak için 1963 yılında Türkiye'nin ilk
Holding'i olan Koç Holding'i kurdu. Holding kurulduktan sonra da yeni yeni
şirketlerin kuruluşu birbirini takip etti.
1966 yılında ilk yerli Türk otomobili olan Anadol piyasaya çıkarıldı. Tarım
sektöründe de yatırım yapmayı hedef alan Vehbi Koç bu sektördeki imkanları uzun
süre araştırdı.
Türkiye'nin tarım potansiyelini anlaşmalı çiftlik modeli ile ihracata
yönlendiren sektöründe öncüsü olan TAT domates salçası fabrikasını 1967'de
kurdu.
1968'de Türk Otomotiv Sanayiinde en büyük adım atıldı, FİAT ile ortak Tofaş
kuruldu. Tofaş 1971 yılında, ismini Sultan Murat'tan alan Murat marka
otomobillerin üretimine başladı.
İhracatın ülke ekonomisi için önemini çok erken gören Vehbi Koç 1970 yılında
Türkiye'nin ilk ihracatçı sermaye şirketi olan Ram'ı kurdu.
Vehbi Koç yapmak istediği işleri Holding vasıtası ile profesyonel yöneticilere
devrederken kendisi sosyal hizmetlere ve vakıf hizmetlerine ağırlık verdi.
1967 yılında bir yurtdışı seyahatten aldığı ilham ile, çelenk bağışlarını
eğitime yönlendirmek üzere Türk Eğitim Vakfı'nın kuruluşuna öncülük yaptı.
1969 yılında, eğitim, sağlık ve kültür alanlarında faaliyet göstermek üzere
Vehbi Koç Vakfı'nı kurdu. Bu vakıf birçok kültür, sağlık ve eğitim projesi
gerçekleştirmiştir.
1976 'da Taksim'deki Atatürk Kitaplığı İstanbul Belediyesi'ne armağan edildi
1980 'de Vehbi Koç'un Merhum eşi Sadberk Hanım'ın anısına Türkiye'nin ilk ciddi
özel müzesi olan Sadberk Hanım Müzesi açıldı.
1987 yılında yabancı dilde eğitim yapan Vehbi Koç Vakfı Koç Özel Lisesi, 1993
yılında Vehbi Koç Vakfı Koç Üniversitesi eğitime başladı.
1984 yılında kendini emekliye ayırıp, sosyal faaliyete daha fazla ağırlık verdi.
Türkiye'nin nüfus ve aile sağlığı sorununun önemini gören Vehbi Koç 1985 yılında
Türkiye Aile Sağlığı ve Planlaması Vakfı'nı kurdu ve vefatına kadar başkanlığını
yürüttü.
1987 yılında Milletlerarası Ticaret Odası Vehbi Koç'u Dünyada Yılın İş Adamı
ilan etti. Koç'a Plaketi bizzat Yeni Delhi'de yapılan törende Hindistan
Başbakanı Rajiv Ghandi verdi.
1994'de Birleşmiş Milletler Teşkilatı, Türkiye Aile Sağlığı ve Planlaması
Vakfı'nı ve Başkanını başarılı çalışmalarından dolayı ödüllendirdi. Dünya Nüfus
Planlaması Ödülü 14 Haziran 1994'de B.M Genel Sekreteri Boutros Gali tarafından
Vehbi Koç'a verildi.
Bu kadar uğraşı sırasında, Vehbi Koç tecrübelerini gelecek nesillere aktarmak
amacı ile kitap yazmayı da ihmal etmedi. 1973 yılında "Hayat Hikayem" ve 1987
yılında "Hatıralarım, Görüşlerim, Öğütlerim" isimli iki kitabı yayınlandı. Her
ikisi de İngilizce'ye çevrildi.
Şirketlerine yayınladığı bir "Hedefler ve İlkeler Belgesinde", kendi anayasasını
şöyle tarif ediyor: "Benim Anayasam şudur : Devletim ve ülkem var oldukça ben de
varım. Demokrasi varsa hepimiz varız. Memleketimizin ekonomisini kuvvetlendirmek
için elimizden gelen bütün gayreti göstermeliyiz. Ekonomimiz güçlendikçe
demokrasi daha iyi yerleşir, dünyadaki itibarımız artar. " Sanayi, ticaret ve
uluslararası ortaklıklarla, vakıflarla, sosyal hizmetlerle ve eğitim ile dolu
dolu geçen bir 95 yıl yaşadı Vehbi Koç. Özel sektör eli ile sanayileşmede,
müesseseleşmede, profesyonel yönetimde, vakıflar kanalı ile eğitim, sağlık ve
sosyal hizmetlerde örnek alınacak bir iş adamıdır.
Daha detaylı bilgi almak için lütfen http://www.vehbikoc.gen.tr adresini ziyaret
ediniz
|
|
|